Uw werkgever kondigt collectief ontslag aan

Wat collectief ontslag voor u betekent

Wanneer uw werkgever binnen drie maanden twintig of meer werknemers ontslaat in hetzelfde UWV-werkgebied, is er sprake van collectief ontslag. Wet melding collectief ontslag (WMCO) legt uw werkgever dan extra verplichtingen op bovenop het reguliere ontslagrecht.

Bij collectief ontslag moet uw werkgever het voorgenomen ontslag melden bij het UWV en de betrokken vakbonden. Er geldt een wachttijd van minimaal een maand, bedoeld om de vakbonden de gelegenheid te geven om met de werkgever te overleggen over alternatieven en over de voorwaarden van een sociaal plan.

Bij de telling worden alle vormen van beëindiging op initiatief van de werkgever meegeteld, inclusief beëindiging via vaststellingsovereenkomsten. Het gaat om ontslagen wegens bedrijfseconomische redenen — ontslagen op persoonlijke gronden tellen niet mee.

Voor u als individuele werknemer betekent dit dat er extra waarborgen gelden. Maar het betekent ook dat u niet uitsluitend afhankelijk bent van wat er collectief wordt afgesproken: afhankelijk van de omstandigheden kan individuele onderhandeling aanvullende afspraken opleveren.

Wat als de werkgever de regels niet volgt?

Als uw werkgever de WMCO-verplichtingen niet naleeft — geen melding bij het UWV, geen raadpleging van vakbonden, geen wachttijd in acht genomen — kan dit verstrekkende gevolgen hebben.

U kunt de vernietigbaarheid van het ontslag inroepen door binnen zes maanden een beroep daarop te doen. Dit kan leiden tot herstel van de arbeidsovereenkomst en loonverplichtingen.

Het UWV neemt ontslagaanvragen in beginsel niet in behandeling zolang niet aan de WMCO-verplichtingen is voldaan. Dit geldt zowel voor de meldingsplicht als voor de raadplegingsverplichting.

Het controleren of uw werkgever de WMCO correct heeft nageleefd, is daarom een van de eerste stappen die wij zetten bij collectief ontslag.

De rol van de ondernemingsraad

Naast de WMCO-verplichtingen heeft de ondernemingsraad adviesrecht bij besluiten tot reorganisatie en collectief ontslag. De werkgever moet het voorgenomen besluit ter advisering voorleggen aan de OR.

Als de werkgever het besluit neemt zonder advies van de OR, of afwijkt van het advies zonder deugdelijke motivering, kan de OR in beroep gaan bij de Ondernemingskamer. De Ondernemingskamer kan de werkgever verplichten het besluit in te trekken of op te schorten.

Voor u als individuele werknemer is het relevant om te weten of de OR is geraadpleegd en wat het advies was. Als de OR negatief heeft geadviseerd en de werkgever toch doorgaat, kan dat uw individuele onderhandelingspositie versterken.

Uw transitievergoeding bij collectief ontslag

Bij collectief ontslag heeft iedere werknemer die wordt ontslagen recht op de wettelijke transitievergoeding: een derde bruto maandsalaris per dienstjaar. Bij de berekening worden ook variabele looncomponenten meegeteld, zoals het gemiddelde van bonussen over de afgelopen drie jaar, vakantiegeld en een vaste eindejaarsuitkering.

Als er een sociaal plan van toepassing is, kan de vergoeding in het sociaal plan hoger zijn dan de wettelijke transitievergoeding. Of er individueel ruimte is voor een hogere vergoeding dan het sociaal plan voorziet, hangt af van uw persoonlijke omstandigheden en het procedurerisico voor de werkgever.

De vaststellingsovereenkomst bij collectief ontslag

In veel gevallen biedt de werkgever bij collectief ontslag een vaststellingsovereenkomst aan. U bent niet verplicht deze te tekenen. Na ondertekening heeft u 14 dagen wettelijke bedenktijd (21 dagen als de werkgever u niet schriftelijk over de bedenktijd informeert).

Het is essentieel dat de VSO correct is opgesteld om uw WW-rechten te beschermen. Uit de overeenkomst moet blijken dat het initiatief voor beëindiging bij de werkgever ligt. De einddatum moet rekening houden met de geldende opzegtermijn om een gat in uw inkomen te voorkomen.

Laat de vaststellingsovereenkomst altijd door een jurist beoordelen, ook als het aanbod op het eerste gezicht redelijk lijkt. Werkgevers bieden regelmatig een bijdrage voor juridische kosten aan als onderdeel van de VSO.